یکدلی با فرزندان؛ پیش از آنکه به کودک آموزش دهید، با دنیای او ارتباط برقرار کنید

نگاهی از دریچه روان شناسی رشد و فلسفه آموزشی زنگ زبان

یکی از رایج‌ترین دغدغه‌های والدین این است که چطور فرزندم بهتر یاد بگیرد؟ اما شاید پرسش مهم‌تر این باشد که چه چیزی کودک را آماده یادگیری می‌کند؟

بیشتر ما تصور می‌کنیم یادگیری از زمانی آغاز می‌شود که کودک پشت میز می‌نشیند، کتابش را باز می‌کند یا وارد کلاس می‌شود. در حالی که روان‌شناسی رشد، علوم اعصاب و تجربه سال‌ها آموزش به کودکان، پاسخ دیگری می‌دهند: یادگیری از رابطه آغاز می‌شود.

یکدلی با فرزندان یکی از مهم‌ترین پایه‌های شکل‌گیری این رابطه است. کودکی که احساس امنیت، پذیرش و ارتباط عاطفی می‌کند، مغزش آمادگی بیشتری برای کشف، تجربه و یادگیری خواهد داشت. به همین دلیل است که در زنگ زبان، پیش از آموزش واژگان، گرامر یا حتی تلفظ، تلاش می‌کنیم رابطه‌ای مبتنی بر یکدلی با کودک شکل بگیرد.

این مقاله از سایت زنگ زبان نخستین گام از مجموعه مقالاتی است که امیدواریم به والدین زنگ زبان کمک کند نگرش فرزندپروری خود را بیش از پیش با رویکرد آموزشی مجموعه همسو کنند؛ زیرا باور داریم زمانی بهترین نتیجه حاصل می‌شود که خانه و کلاس، یک زبان مشترک برای ارتباط با کودک داشته باشند.

 

یکدلی؛ اکسیژن رشد هیجانی کودک

یکدلی با کودک به معنای موافقت با تمام خواسته‌های او نیست. همان طور که به معنای آسان گرفتن قوانین یا نادیده گرفتن مرزها نیز نیست.

از نگاه روان‌شناسی، یکدلی یعنی توانایی دیدن جهان از منظر تجربه کودک، بدون آنکه احساس او را کوچک بشماریم یا درباره آن قضاوت کنیم.

کودک سه تا هشت ساله هنوز توانایی تنظیم هیجان‌های خود را به طور کامل به دست نیاورده است. بخشی از مغز که مسئول برنامه‌ریزی، کنترل رفتار و تصمیم‌گیری منطقی است، سال‌ها بعد به بلوغ می‌رسد. به همین دلیل، زمانی که کودک گریه می‌کند، عصبانی می‌شود یا از موضوعی می‌ترسد، بیش از هر چیز به حضور آرام یک بزرگسال نیاز دارد؛ نه به نصیحت یا سرزنش.

در چنین لحظاتی، والدین در واقع نقش «تنظیم‌کننده بیرونی هیجان» را برای کودک ایفا می‌کنند. کودک ابتدا آرامش را از چهره، لحن و رفتار والد وام می‌گیرد و به‌تدریج می‌آموزد خودش احساساتش را مدیریت کند.

به همین دلیل است که کیفیت رابطه، همیشه مقدم بر کیفیت آموزش است.

چهار گام برای ساختن یک رابطه مبتنی بر یکدلی

۱. دنیا را با قد کودک ببینید

بزرگسالان معمولاً از ارتفاع تجربه به مسائل نگاه می کنند؛ اما کودک هنوز چنین چشم اندازی ندارد.

برای او خراب شدن یک برج لگویی، گم شدن یک مداد یا تمام شدن زمان بازی ممکن است به اندازه از دست دادن یک فرصت بزرگ برای یک بزرگسال، دردناک باشد.

اگر پیش از واکنش چند ثانیه مکث کنیم و از خود بپرسیم اگر من در دنیای او زندگی می کردم، چه احساسی داشتم؟ نوع پاسخ ما کاملاً تغییر خواهد کرد.

یکدلی، پیش از آنکه یک مهارت کلامی باشد یک تغییر زاویه دید است.

۲. احساسات را قضاوت نکنید

احساسات، نه خوب اند و نه بد؛ آن ها فقط پیام رسان هستند.

خشم، ترس، حسادت یا غم، همگی اطلاعاتی درباره نیازهای کودک به ما می دهند.

وقتی می گوییم: این که ناراحتی ندارد.

در واقع پیام می دهیم که احساس او معتبر نیست.

اما اگر بگوییم: می‌بینم ناراحت شدی.

کودک احساس می‌کند دیده شده است.

پژوهش ها نشان می دهند کودکانی که احساساتشان توسط والدین پذیرفته می شود، در سال های بعد توانایی بیشتری در حل تعارض، مدیریت استرس و برقراری ارتباط با دیگران دارند.

۳. به احساسات کودک واژه بدهید

یکی از مهم ترین وظایف والدین، کمک به رشد واژگان هیجانی کودک است.

هرچه کودک بتواند دقیق تر احساساتش را نام گذاری کند، احتمال اینکه آن ها را با رفتارهای تکانشی نشان دهد، کمتر می شود.

به جای اینکه بگوییم: آروم باش.

می توانیم بگوییم: به نظر می آید ناامید شدی، چون بازی آن طور که می‌خواستی پیش نرفت.

این جمله ساده مغز کودک را از واکنش هیجانی به سمت پردازش شناختی هدایت می کند.

در زنگ زبان نیز دقیقاً به همین دلیل، داستان ها، نمایش ها، بازی های گروهی و گفت وگوها تنها برای آموزش زبان طراحی نشده اند؛ آن ها فرصتی هستند برای تمرین شناخت احساسات، گفت و گو و همکاری.

۴. الگوی بیان سالم احساسات باشید

کودکان، بیش از آنکه شنونده خوبی باشند، مشاهده گران فوق العاده ای هستند.

آن ها از نحوه عصبانیت، ناراحتی، عذرخواهی و آرام شدن ما یاد می گیرند.

اگر بتوانیم احساسات خود را بدون سرزنش دیگران بیان کنیم، در واقع مهم ترین درس هوش هیجانی را به کودک داده ایم.

والدی که می گوید: الان خسته هستم و چند دقیقه سکوت لازم دارم.

بیش از صدها توصیه تربیتی، مهارت خودتنظیمی را آموزش داده است.

چرا زنگ زبان بر یکدلی با فرزندان تأکید می کند؟

شاید برای برخی خانواده‌ها این سؤال پیش بیاید که یک آموزشگاه زبان، چرا تا این اندازه درباره رشد هیجانی و ارتباط والد و کودک صحبت می‌کند؟

پاسخ در فلسفه آموزشی ما نهفته است.

ما زبان را هدف نهایی نمی‌دانیم؛ زبان، ابزاری برای برقراری ارتباط، همکاری، درک تفاوت‌ها و حضور مؤثر در جهان امروز است.

کودکی که احساس امنیت نمی‌کند، کمتر ریسک می‌کند، کمتر سؤال می‌پرسد، کمتر صحبت می‌کند و از اشتباه کردن می‌ترسد.

اما کودکی که رابطه‌ای مبتنی بر یکدلی را تجربه می‌کند، با اعتماد بیشتری وارد تعامل می‌شود؛ و این دقیقاً همان بستری است که یادگیری زبان دوم به آن نیاز دارد.

به همین دلیل، تلاش می‌کنیم آنچه کودک در کلاس تجربه می‌کند، با آنچه در خانه تجربه می‌کند، همسو باشد.

سخن پایانی

در زنگ زبان ما آموزش را تنها انتقال دانش نمی‌دانیم؛ آموزش، پیش از هر چیز ساختن یک رابطه است. رابطه‌ای که در آن کودک احساس می‌کند ارزشمند است، شنیده می‌شود و می‌تواند بدون ترس از قضاوت، اشتباه کند، سؤال بپرسد، تجربه کند و رشد کند.

ما باور داریم کودک زمانی می‌تواند با تمام ظرفیت خود یاد بگیرد که پیش از آن، احساس امنیت و تعلق را تجربه کرده باشد. به همین دلیل، در زنگ زبان تلاش می‌کنیم فضای کلاس فقط محلی برای یادگیری واژگان، جمله‌ها و مهارت‌های زبان انگلیسی نباشد؛ بلکه محیطی باشد که کودک در آن ارتباط مؤثر، همکاری، احترام به تفاوت‌ها، شناخت احساسات و اعتماد به خود را نیز تجربه کند.

از نگاه ما یکدلی با فرزندان فقط موضوعی مربوط به خانه و خانواده نیست. این نگاه می‌تواند در کلاس، در ارتباط معلم با کودک و در شیوه طراحی فعالیت‌های آموزشی نیز جریان داشته باشد. زمانی که کودک احساس کند معلم او را می‌بیند، به احساساتش توجه می‌کند و اشتباه کردن را بخشی طبیعی از یادگیری می‌داند، با آرامش و اعتماد بیشتری در فرایند یادگیری مشارکت خواهد کرد.

امیدواریم مجموعه مقالات فرزندپروری زنگ زبان، پلی میان خانه و کلاس باشد؛ پلی که به خانواده‌ها کمک کند فلسفه آموزشی مجموعه را بهتر بشناسند و در کنار تیم آموزشی، محیطی هماهنگ و همدلانه برای رشد کودکان بسازند. وقتی پیام‌هایی که کودک در خانه و کلاس دریافت می‌کند به یکدیگر نزدیک باشند، او فرصت بیشتری پیدا می‌کند تا احساس امنیت، اعتمادبه‌نفس و مهارت‌های ارتباطی خود را در موقعیت‌های مختلف زندگی تمرین کند.

زیرا باور داریم آینده کودکان، نه فقط با آنچه به آن‌ها آموزش می‌دهیم، بلکه با شیوه‌ای که با آن‌ها ارتباط برقرار می‌کنیم ساخته می‌شود. هر گفت‌وگو، هر واکنش به یک اشتباه و هر بار که احساس کودک را جدی می‌گیریم، فرصتی برای ساختن بخشی از این آینده است.

در زنگ زبان آموزش زبان انگلیسی را بخشی از مسیر بزرگ‌تر رشد کودک می‌دانیم؛ مسیری که در آن ارتباط، امنیت، احترام و یکدلی، زمینه یادگیری و شکوفایی را فراهم می‌کنند. و این ارتباط، از یکدلی آغاز می‌شود.

سوالات متداول درباره یکدلی با فرزندان

۱. یکدلی با کودک چیست و چه تفاوتی با موافقت با خواسته‌های او دارد؟

یکدلی یعنی احساسات و تجربه کودک را از زاویه دید او درک کنیم، بدون اینکه لزوماً با خواسته یا رفتار او موافق باشیم. والد می‌تواند احساس کودک را بپذیرد و در عین حال قوانین و مرزهای تربیتی خود را حفظ کند.

۲. چرا یکدلی برای رشد هیجانی کودک اهمیت دارد؟

کودک در سال‌های ابتدایی زندگی هنوز توانایی کامل برای تنظیم احساسات خود را ندارد. یک رابطه همدلانه به او کمک می‌کند احساساتش را بهتر بشناسد، آن‌ها را نام‌گذاری کند و به‌تدریج مهارت مدیریت هیجان و برقراری ارتباط با دیگران را یاد بگیرد.

۳. چگونه می‌توانیم احساسات کودک را بهتر درک و بیان کنیم؟

یکی از روش‌های ساده، نام‌گذاری احساسات کودک است. به جای گفتن «آروم باش»، می‌توان گفت «به نظر می‌آید ناامید شدی چون بازی آن‌طور که می‌خواستی پیش نرفت.» این کار به کودک کمک می‌کند احساس خود را بهتر بشناسد و درباره آن صحبت کند.

۴. نقش والدین در یادگیری مهارت‌های هیجانی کودک چیست؟

کودکان بیشتر از رفتار والدین یاد می‌گیرند تا از توصیه‌های آن‌ها. وقتی والد احساسات خود را به شیوه‌ای سالم بیان می‌کند، عذرخواهی می‌کند و هنگام عصبانیت برای آرام شدن زمان می‌گذارد، در عمل مهارت خودتنظیمی و ارتباط سالم را به کودک آموزش می‌دهد.

۵. چرا زنگ زبان بر یکدلی با کودکان تأکید می‌کند؟

در زنگ زبان، یادگیری فقط به آموزش واژگان و گرامر محدود نمی‌شود. کودک برای صحبت کردن، سؤال پرسیدن و اشتباه کردن به احساس امنیت نیاز دارد. یک رابطه همدلانه می‌تواند اعتماد کودک را افزایش دهد و محیط مناسب‌تری برای یادگیری زبان دوم و برقراری ارتباط ایجاد کند.

برای دریافت مشاوره پیش از ثبت‌نام از طریق لینک زیر با ما در ارتباط باشید.

consultation